EVF | Nâng cao năng lực đánh giá rủi ro môi trường và xã hội trong hoạt động cấp tín dụng tại EVF

Dự án: Thẩm định môi trường và xã hội (ESDD) theo Bộ tiêu chuẩn hoạt động của Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC PS)

Thời gian: Tháng 01/2026 tới 06/2026

Bối cảnh

Trong bối cảnh các yếu tố môi trường và xã hội (Environmental and Social - E&S) ngày càng đóng vai trò quan trọng trong hoạt động tài chính và đầu tư, các tổ chức tài chính đang từng bước tăng cường năng lực quản trị rủi ro nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và tiệm cận các thông lệ quốc tế.

Nhằm nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ trong công tác thẩm định và quản lý rủi ro tín dụng, cùng với sự đồng hành của đối tác Wiser, EVF đã thực hiện dự án Đánh giá Môi trường và Xã hội (Environmental and Social Due Diligence – ESDD) đối với 2 dự án có tính rủi ro cao ở khu vực phía Bắc Việt Nam. Hoạt động này được thực hiện theo yêu cầu của Ngân hàng Phát triển Doanh nghiệp Hà Lan (FMO) trong khuôn khổ chương trình hỗ trợ kỹ thuật nhằm tăng cường năng lực quản lý rủi ro môi trường và xã hội của EVF.

Dự án hướng tới việc trang bị cho cán bộ các kiến thức, phương pháp và công cụ thực tiễn để nhận diện, đánh giá và quản lý các rủi ro môi trường và xã hội trong quá trình xem xét, thẩm định và giám sát các khoản cấp tín dụng dựa trên các quy định pháp luật hiện hành ở Việt Nam và Bộ 8 Tiêu chuẩn Hoạt động về môi trường và xã hội của Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC PS) thuộc nhóm Ngân hàng Thế Giới ban hành.

Mục tiêu và cách tiếp cận của chương trình

Mặc dù Bộ Tiêu chuẩn Hoạt động của IFC (IFC Performance Standards) cung cấp những hướng dẫn để xác định, đánh giá, quản lý, giám sát và giảm thiểu các rủi ro và tác động về môi trường và xã hội, việc vận dụng các nguyên tắc này vào thực tiễn hoạt động cấp tín dụng vẫn đặt ra không ít thách thức.

EVF và FMO mong muốn triển khai dự án nhằm:

Thực hiện công tác thẩm định môi trường và xã hội (Environmental and Social Due Diligence – ESDD) theo tiêu chuẩn IFC PS;
Chuyển hóa các yêu cầu của tiêu chuẩn quốc tế thành các nội dung có thể áp dụng trong thực tiễn hoạt động cấp tín dụng;
Nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ tín dụng và quản lý rủi ro trong việc nhận diện, đánh giá và quản lý các rủi ro môi trường và xã hội;
Làm rõ cách thức lồng ghép các yếu tố môi trường và xã hội vào quá trình ra quyết định tín dụng và giám sát danh mục cho vay.

Trong giai đoạn từ tháng 01 đến tháng 06 năm 2026, EVF cùng đối tác Wiser đã triển khai hoạt động Thẩm định Môi trường và Xã hội (ESDD) đối với hai dự án có mức độ rủi ro E&S cao, nhằm tăng cường năng lực đánh giá thông qua quá trình thực hành trực tiếp. Các hoạt động bao gồm rà soát hồ sơ dự án, đánh giá tài liệu, khảo sát thực địa và phỏng vấn các bên liên quan để xác định và đánh giá toàn diện các rủi ro và tác động môi trường, xã hội. Kết quả của quá trình này được tổng hợp trong các báo cáo ESDD, bao gồm phân tích khoảng cách so với các yêu cầu của luật pháp Việt Nam và IFC Performance Standards, đánh giá mức độ tuân thủ và đề xuất các biện pháp quản lý, giảm thiểu rủi ro cũng như kế hoạch hành động nhằm nâng cao hiệu quả quản lý môi trường và xã hội của các dự án.

Với vai trò đối tác tư vấn và đồng hành cùng EVF, Wiser cũng đồng thời thiết kế và triển khai chương trình hội thảo với chủ đề “Đánh giá Rủi ro Môi trường và Xã hội trong hoạt động Tín dụng tại EVF” phù hợp với nhu cầu thực tiễn của Công ty. Chương trình có sự tham gia của đại diện Ban Lãnh đạo EVF: Ông Nguyễn Xuân Điệp – Phó Tổng Giám đốc, cùng đại diện Ban Thị trường Quốc tế – Khối Nguồn vốn, Phòng Tín dụng và Khối Quản trị Rủi ro.

Thông qua việc kết hợp giữa các hướng dẫn kỹ thuật, phương pháp đánh giá thực tiễn và các tình huống điển hình, khóa đào tạo đã giúp người tham gia hiểu rõ hơn cách áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế vào công tác thẩm định tín dụng và quản lý rủi ro trong thực tế.

Nội dung đào tạo

Khóa đào tạo giới thiệu các tiêu chuẩn và quy định thường được sử dụng trong quá trình đánh giá môi trường và xã hội đối với các dự án và hoạt động được tài trợ, bao gồm:

Tiêu chuẩn quốc tế

Bộ Tiêu chuẩn Hoạt động về Môi trường và Xã hội của IFC (IFC Performance Standards, 2012).

Khung pháp lý Việt Nam

Luật Bảo vệ môi trường;
Luật An toàn, vệ sinh lao động;
Bộ luật Lao động;
Các quy định về Đánh giá tác động môi trường;
Các nghị định hướng dẫn thi hành và Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) có liên quan.

Một trong những nội dung trọng tâm của chương trình là giới thiệu quy trình thẩm định môi trường và xã hội (ESDD) được áp dụng trong hoạt động đánh giá các dự án và khách hàng vay vốn. Quy trình được trình bày theo các bước chính:

1. Chuẩn bị và thu thập thông tin

Xây dựng Danh mục Yêu cầu Thông tin (Document and Information Request List - DIRL) nhằm thu thập đầy đủ các tài liệu pháp lý, môi trường, xã hội và hồ sơ tuân thủ cần thiết phục vụ công tác đánh giá.

Đồng thời xây dựng kế hoạch đánh giá phù hợp với từng dự án, bao gồm phạm vi, mục tiêu, tiêu chí đánh giá, nhân sự thực hiện, tiến độ và yêu cầu báo cáo.

2. Rà soát hồ sơ và đánh giá sơ bộ

Thực hiện rà soát các tài liệu thu thập được để xác định các yêu cầu pháp lý áp dụng, nhận diện các rủi ro môi trường và xã hội tiềm ẩn, cũng như đánh giá vị trí dự án trong mối tương quan với các đối tượng nhạy cảm như khu dân cư, nguồn nước, khu bảo tồn thiên nhiên hoặc các khu vực có giá trị sinh thái cao.

3. Khảo sát hiện trường và tham vấn các bên liên quan

Tiến hành khảo sát thực tế nhằm kiểm chứng tình trạng tuân thủ, đánh giá việc triển khai các biện pháp quản lý môi trường và xã hội, đồng thời thực hiện phỏng vấn với đại diện doanh nghiệp, người lao động, nhà thầu và các bên liên quan khi cần thiết.

Thông qua hoạt động khảo sát, các chuyên gia có thể nhận diện đầy đủ hơn các rủi ro và tác động môi trường - xã hội có thể phát sinh trong quá trình triển khai dự án.

4. Báo cáo đánh giá và xây dựng kế hoạch hành động

Kết quả đánh giá được tổng hợp trong Báo cáo Thẩm định Môi trường và Xã hội, trên cơ sở đó xây dựng Kế hoạch Hành động Môi trường và Xã hội (Environmental and Social Action Plan - ESAP) nhằm khắc phục các khoảng trống tuân thủ, giảm thiểu rủi ro và tăng cường hiệu quả quản lý.

Các cam kết trong ESAP có thể được tích hợp vào các điều kiện cấp tín dụng và được theo dõi thông qua cơ chế báo cáo định kỳ hoặc các đợt kiểm tra hiện trường trong quá trình thực hiện dự án.

Bên cạnh phần lý thuyết, chương trình đã lồng ghép hai tình huống điển hình nhằm giúp học viên vận dụng các nguyên tắc và phương pháp đánh giá vào các trường hợp thực tế, từ đó nâng cao khả năng nhận diện rủi ro và đưa ra các biện pháp quản lý phù hợp trong hoạt động cấp tín dụng.

Thông qua chương trình đào tạo, các cán bộ tham gia đã:

Nâng cao nhận thức về rủi ro môi trường và xã hội trong hoạt động cấp tín dụng;
Hiểu rõ hơn về các yêu cầu của Bộ Tiêu chuẩn Hoạt động IFC và các quy định pháp luật Việt Nam có liên quan;
Tiếp cận phương pháp thẩm định môi trường và xã hội theo thông lệ quốc tế;
Tăng cường khả năng nhận diện, đánh giá và quản lý các rủi ro môi trường và xã hội trong quá trình thẩm định tín dụng;
Có thêm cơ sở để từng bước lồng ghép các yếu tố môi trường và xã hội vào quy trình quản trị rủi ro của đơn vị.

Qua việc tăng cường năng lực nội bộ trong công tác thẩm định môi trường và xã hội, EVF đang từng bước nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro, thúc đẩy hoạt động cấp tín dụng có trách nhiệm và tiệm cận các thông lệ quốc tế.

EVF ghi nhận và trân trọng cảm ơn sự đồng hành của Wiser trong việc xây dựng năng lực chuyên môn, hoàn thiện các công cụ quản trị rủi ro và thúc đẩy các thực hành tài chính bền vững, góp phần tạo ra giá trị lâu dài cho doanh nghiệp và các bên liên quan.